Bridgen met Slechtzienden en Blinden:
De Geschiedenis
Bridge voor en door Visueel Gehandicapten.
(Mau Cohen)
Bridge-verslag
Veel gestelde vragen zijn altijd: "Hoe kwamen wij er toe en hoe deed u dat? Om met de eerste vraag te beginnen.
Dat kwam eigenlijk door de hobby van mijn vrouw. Zij maakte van kralen de mooiste dingen. Op een braderie werd dat opgemerkt door een echtpaar waarvan de man bijna blind is. Het echtpaar van Loenhout.
Hij betaste de werkstukjes nauwkeurig en vroeg of mijn vrouw een demonstratie wilde geven aan blinden en slechtzienden. Dan konden zij dat OOK leren. Wij waren zeer verbaasd en vol bewondering dat te horen en ik dacht: "Als jullie zoiets kunnen leren dan moet bridgen toch ook mogelijk zijn"?
Ik wierp deze gedachte op en dhr. van Loenhout (Jan) werd meteen enthousiast.
Toen moest ik natuurlijk nog bedenken hoe ik dat waar kon maken! Zij konden toch niet op een bord aan de muur kijken? Zij zagen hun kaarten toch niet goed of zelfs helemaal niet!
DE LES.
Ik bedacht, eigenlijk heel logisch, dat als je niet op het bord aan de muur kon kijken, dat bord dan maar bij je op tafel moet komen.
Op dat bord moeten dan wel grote letters en cijfers komen, zodat ze goed te lezen waren. Dus moesten de diagrammen van de lessen gemaakt worden met 2 cm grote letters en cijfers.
Om blinden ook de kans te geven moest alles gebrailleerd worden! Mijn vrouw (Lida) wilde dat wel doen en wij kochten een braillemachine.
Zij leerde in 1 week (!!!) braille lezen en schrijven. Het is misschien wel zo prettig om dat even te bekijken.
Links stelt de westhand voor en rechts oost. In het midden staat een gebrailleerde verticale scheidingslijn, zodat zij precies voelen tot waar de westhand loopt en de oosthand begint.
BEGIN OKTOBER 1993.
Ik ging 62 lesvoorbeelden/diagrammen per cursist maken op A4 papier en mijn vrouw ging deze vervolgens in braille vertalen.
Hoeveel cursisten er zouden komen wist ik niet, maar bij 40 cursisten moesten er wel 2.500 gemaakt worden. Dat is een berg op je tafel, daar word je niet goed van.
Om blinden te laten weten hoe zij deze schetsen op tafel moesten leggen, heb ik rechtsboven een hoekje afgesneden. Toen waren de speelkaarten aan de beurt. U heeft er waarschijnlijk al kennis mee gemaakt.
Op deze kaarten van normaal formaat staan extra grote symbolen en letters. Men noemt ze seniorkaarten.
Velen vinden ze te druk, maar dat is gewoon een kwestie van wennen.
Naderhand ging ook ik braille leren en meehelpen, want 1 spel kaarten moest 220 x door de braillemachine. Namelijk op alle vier de hoeken plus ook 3 jokers.
Dat laten wij u ook graag even zien. Er staan 2 brailletekens op elke hoek. Op de beeldzijde staan deze onder elkaar en op de rugzijde naast elkaar. Zo weet een blinde hoe hij de beeldzijde naar zich toe moet houden. Toch waren er wel braille kaarten te koop. De prijs was echter plusminus fl. 25. - Zij worden namelijk uit Amerika geimporteerd. Wie kon dat bekostigen? Dat was de reden dat wij besloten ze zelf te gaan brailleren. Wij deden dat gratis en een spel kostte daardoor nog maar fl 4 . - Maar toen ze gebrailleerd waren, schok ik mij een hoedje!
Door de opstaande puntjes van het braille, waren de kaarten veel dikker geworden en pasten niet meer in het spelbord. Ach jeetje, wat nu? Ik besloot om dan maar alle opstaande randen van de spelborden af te gaan zagen. Zeer tijdrovend natuurlijk en niet prettig voor de nerveusiteit. Ook de spel- en tafelborden werden van gebrailleerde strookjes voorzien. Totaal kostte deze operatie kosten ons meer dan 3 maanden. D.w.z hele dagen, hele avonden en zelfs menige nacht, omdat de start van de cursus op 29 Januari was gesteld en deze datum kwam al gevaarlijk dichtbij.
DE VOORBEREIDING.
Toen nog even een proefles gedaan met 2 blinden en 2 goedzienden voordat de cursus startte en dat was maar goed ook. Ik stuitte meteen op mijn eerste probleem. Ik moest hen vertellen dat de dummy de "blinde"wordt genoemd. Kon ik dat doen zonder een asbak naar mijn hoofd te krijgen? Ik vroeg aan de blinden of ik dit moest vermijden. Zij begonnen hartelijk te lachen en zeiden dat ik heel gewoon alles kon zeggen.
29 JANUARI 1994.
Een gedenkwaardige dag.In Rijen zal de eerste les starten voor blinden en slechtzienden. De media was present. Zonder hun publiciteit zou het succes niet zo groot geweest zijn.
DE CURSISTEN.
En toen kwamen de cursisten. Beslist niet van om de hoek! Vanuit Helmond, Venray, Den Bosch, Vught, Tilburg,Breda,Roosendaal , Dinteloord, Bergen op Zoom enz. zelfs een uit Leuven. 100 tot 150km rijden om een bridgeles krijgen. 16 weken lang. Kunt u zich dat voorstellen? Ook vanuit Belgie was veel belangstelling. Iedereen wilde wel meemaken wat er ging gebeuren. Diverse besturen van organisaties en niet te vergeten de Burgemeester van Gilze-Rijen dhr.Aerts, die de eerste les opende. Allen wachtten vol spanning op de dingen die zouden gaan gebeuren.
Ik moest wat dat betrof iedereen teleurstellen. Ik begon mijn les alsof ik tegen "ziende" mensen sprak. Gewoon de eerste les. Daar was alleen voor mij persoonlijk wel iets bijzonders aan. De helft van de cursisten keek niet naar mij. Nu hebben zij daar niets aan gemist natuurlijk. Zij zaten gewoon met de rug naar mij toe! Zij zagen toch niets. De ziende cursisten keken naar het bord aan de muur en de slechtzienden keken naar de les die op hun tafeltje lag. De blinden betastten met hun vingers de diagrammen af. Heel gewoon alsof men dat al maanden deed. Bij binnenkomst had ik hen al laten voelen, waar en hoe men met de schetsen moest omgaan en leidde hun vingers voor de eerste keer even over de regels. Na de theorie moest er gespeeld worden en dat had wel enige maatregelen nodig natuurlijk.
HET SPELEN. Blinden kunnen immers de "dummy"niet zien. Als een blinde leider wordt, moet de dummy dus zijn kaarten opnoemen. Om het geheugen zo min mogelijk te belasten, noemt de dummy die als volgt op. SCH. AVB3, HA. 9 6 2 enz. dus niet SCH.A, SCH.V
De tweede noodzakelijkheid is dat de tegenspelers vertellen welke kaart zij bijspelen. Men speelt aan zo'n tafel zonder biddingbox .
De 16 lessen werden trouw bijgewoond. Iedereen was zich ervan bewust dat de wereld toekeek en het project alleen dankzij HUN inzet kon slagen.
Hun handicap maakte dat zij thuis de lesstof vast moesten leren. Er waren dus lesboeken nodig. Jan v. Loenhout zorgde er voor dat mijn eigen geschreven lesboeken in Amsterdam gratis werden gebrailleerd. Een lesboek levert 13 delen op! Deel 2 zelfs 18 boeken!
DE LESSEN.
Ook tijdens het lesgeven was er veel belangstelling. Journalisten liet ik meespelen.
Zelf ervaren levert een zuiverder beeld op van hun vorderingen dan ik kan vertellen.
Een journalist uit Belgie(dhr.v/d Meulenbroecke) kreeg de les van zijn leven. Hij had een mooi spel in zijn handen. Hij ging azen vragen en vervolgens ook de heren. Hij speelde op dit moment tegen een blinde cursist. Die fronste zijn wenkbrauwen en zei: "Maar mijnheer, wij hebben toch net geleerd dat men geen heren mag vragen als de azen niet compleet zijn"? Na afloop zei dhr.Meulenbroecke:"Ik ben verbijsterd en komisch voegde hij er aan toe:" Ik voel mij echt GEBELGD"! Dit hield hij niet voor mogelijk. Na de cursus mochten wij op uitnodiging van de Vlaamse Bridge Liga in het CASINO te Oostende een demonstratie geven.
HET TEMPO. De cursisten hadden in eerste aanvang een trager tempo, doch bij de tiende les speelden zij op gelijke snelheid als elke andere cursist. Zij kregen cursus 1 en 2. achter elkaar door gezien de grote reisafstanden. Herhalingslessen liet ik noodgedwongen achterwege.
Ik leerde de cursisten hetzelfde als aan elk ander. Dus ook wisselen en decouperen.
Men speelde later op mijn verzoek met een ziende partner. Ik wilde hen voorbereiden op het spelen in een club. Om hen daarin te kunnen plaatsen moesten zij zo weinig mogelijk hulp hebben. Maar net als bij u hier en overal, zijn er paren die langzamer spelen. De meeste spelen gewoon 4 spellen per ronde.
DE SLOTDRIVE op 18 JUNI 1994.
En toen kwam dan de slotdrive, waar nog nooit zo'n groot feest van gemaakt is als in Rijen. Opnieuw opende burgemeester Aerts deze gedenkwaardige dag. Er was echter EEN verschil. Bij de eerste les bekende hij dat niets van bridgen wist. Nu vertelde hij trots dat hij inmiddels ook bridgen had geleerd. Diverse sprekers uitten terecht hun bewondering voor de cursisten om hun inzet. Eten en drinken was de hele dag gratis en vandaag de dag is dit nog zo. De Roosendaalse wethouder Leo de Jaeger deelde de prijzen uit en Carla Arnholds reikte de door mijn vrouw gebrailleerde certificaten uit.
NA DE CURSUS.
Vis.gehandicapten mensen zijn niets meer of minder dan andere mensen. Zij spelen niet beter of slechter. Daar er weinig drives zijn waar zij routine kunnen opdoen, hebben zij een langere aanlooptijd nodig om routine te krijgen. Zij die wekelijks in een club spelen krijgen genoeg routine. Ook spelers uit Helmond hebben dat probleem niet. Op 14 November 1995 werd de eerste bridgeclub voor visueel gehandicapten opgericht, waarbij een trotse burgemeester de opening verrichtte en subsidie schonk.
Maar let wel. Deze club neemt ook NIET- GEHANDICAPTEN aan. Precies omgekeerd dus en dat heeft een zeer goede uitstraling. Na de slotdrive waren wij opgelucht.
Eerst dacht ik nog, ziezo dat is dat, doch dat was maar zeer kort. Er bleven reacties loskomen. Mensen die hun gezichtvermogen kwijtraakten door een of andere oogziekte. Zij vroegen wanneer zij aan de beurt kwamen. Ook dit maakte dat wij zeer emotioneel bij het project waren geworden en nog zijn. Vele organisaties, scholen en ook het buitenland wilden graag informatie. De wereldomroep en diverse radiostations wilden interviews. Ik bleef maar kopie's maken, verzenden enz. Wij moesten apparatuur kopen om het bij te benen, zoals een fax, antwoordapparaat kopieerder enz. Zelfs dat lukte op de duur niet meer. Het project groeide boven ons uit. Het versturen van pakketten, brieven, telefoneren liep al zwaar in de papieren. Nog waren er mensen die vroegen of wij er al rijk aan geworden waren! Of wij daar spijt van hadden? Neen. Als u ook de stralende ogen van de mensen ziet vergaat het u net zo. Maar er moest wel wat gebeuren natuurlijk, om het project verder te helpen. De bridgebond nam het project over, maar hikte ook tegen de hoge kosten aan. Bij de aanvang van de cursus had Belgie de Europesche Unie om fin.hulp gevraagd! Twee jaar later hadden wij evenwel nog niets gehoord. Ik vroeg de regering om subsidie en na vele brieven, telefoontjes kon uiteindelijk, met hulp van Provinciale Staten aan de bridgebond een behoorlijk bedrag worden overgemaakt. Dus niet aan ons hoor. Het resultaat was dat het materiaal professioneel kon worden gefabriceerd en clubs die vis. gehandicapten opnemen en braillekaarten nodig hebben, krijgen deze kaarten de eerste maal gratis bij de bridgebond.
DE BRIDGEDOCENTEN.
Natuurlijk hoopte ik ook andere docenten bereid te vinden vis.gehand. op te nemen in hun lessen. De bridgebond organiseerde een bijeenkomst in Utrecht waar ik een demonstratie mocht geven. Tachtig docenten maakte gebruik van de uitnodiging!
Er staan echter plusminus 800 in het docentenboekje. Hoe kon ik hen bereiken? Er zijn maar weinig mensen die op een brief de moeite nemen om te reageren. Ik besloot telefonisch contact met hen te nemen. Na enige maanden had ik er zo'n 500 gebeld en 400 beloofden mee te werken. Dat is geweldig natuurlijk, maar er was een probleem dat nog groter was. Hoe krijg je leerlingen? Slechtzienden en blinden lezen over het algemeen geen kranten. De blindenorganisatie kon het voor een deel oplossen. Blinden en slechtzienden die aangesloten zijn bij een organisatie ontvangen maandelijks een cassette met het nieuws en voor slechtzienden is er een krant met grotere letters.
PUBLICITEIT.
Hiermee zou dit probleem opgelost zijn, ware het niet dat er slechts 5.500 mensen zijn aangesloten bij een vereniging, in dit geval de N.V.B.S. Er zijn echter tussen de 400 en 500.000 mensen die in mindere of meerdere mate slecht of niets zien.
UW HULP. Het doorvertellen van dit project aan de u bekende mensen die minder goed zien heeft effect! Meer dan 30 clubs hebben 1 paar aangenomen, waarvan een goedziend is.
Door sponsors worden er nu zelfstandig drives georganiseerd in Kruiningen,Kaatsheuvel en Huizen . En denkt u niet dat het een zielige bedoening is. Het is echt feest, waar de hele dag gratis eten en drinken wordt aangeboden.
DE JEUGD.
Een vrijwilligster heeft de visueel gehandicapte jeugd van de Comeniusschool te A'Dam en omstreken op deze wijze bridgen geleerd en die gaven op TV een enthousiaste demonstratie hiervan. Dit betreft kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Maar er kwamen ook veel reacties vanuit het buitenland
De bridgebond verstuurde naar alle bridgeorganisaties in de wereld een schrijven met een rapport van mijn hand over het project. Hetzelfde deed de blindenorganisatie, zodat de bekendheid wereldwijd plaatsvond. In 1998 waren in Italie de Europesche kampioenschappen. Met medewerking van de Italiaanse bridgefederatie mochten wij in een zaal plaatsnemen en bracht men land voor land naar ons toe om door ons geinformeerd te worden. Een in Italie wonend Nederlands gezin trad als tolk op. Wij zijn met hen grote vrienden geworden.
ONZE WEBSITE.
Nu bestaat er een website van ons project en diverse organisaties uit de hele wereld hebben een link gemaakt naar onze site. Zo ook de bridgebond. Via home, bridgelinks, en vervolgens bridge visueel gehandicapten, kan iedereen zich enigszins op de hoogte stellen. Ook via een regelrechte adres, die u bij uw vereniging kan krijgen.
Ik eindig deze lezing en hoop dat u ons project waar u misschien wel eens van gehoord had, met andere ogen bent gaan zien en misschien zelfs wel actief wil gaan meewerken om deze sneeuwbal steeds groter te doen worden. De meeste mensen hebben geen braille nodig,daar 92% slechtziend is.
HET BUITENLAND.
In Engeland werken sinds enige jarendiverse instanties samen aan dit project waaronder de" Royal National Institute for the Blind.
In 1997 mochten wij in Italie een demonstratie geven aan de landen van Europa tijdens de aldaar gehouden Europesche kampioenschappen te Montecantini.
Via de radio wereldomroep naar Zuid Afrika werd ook daar het project bekend gemaakt. New -Zeeland vroeg om informatie waarna een artikel werd gepubliceerd. Dit werd de aanleiding van een nieuwe evolutie,bridgen leren per e-mail.
Vanuit het eiland Barbados reageerde namelijk een blinde vrouw van 27 jaar(Kerry). Zij beschikte over een computer met een "leesprogramma". Of ook zij bridgen kon leren. Ik trachtte haar in contact te brengen met de plaatselijke bridgebond,doch mijn verzoek om assistentie werd (nog) niet beantwoord.
DE NIEUWE EVOLUTIE in 2001.
Om haar toch bezig te houden begon ik Kerry vast het een en ander over het uitspelen te leren. Zij werd enorm enthousiast Uiteindelijk ontkwam ik er niet aan om ook het bieden aan de orde te laten komen. Het was zo'n 4 maanden later dat de bridgebond van Barbados reageerde! In eerste instantie was iedereen met vakantie en toen men mijn verzoek vond moest men wachten op een bestuursvergadering. Men besloot het project over te nemen en door te geven. Dit leidde tot een reactie vanuit Centraal Amerika ! Men vond deze evolutie geweldig en nodigde Kerry uit tot deelname.
MEI 2002.
Net als alle "ziende" cursisten zag Kerry er eerst tegenop,maar heeft zich nu overwonnen,doet aan wedstrijden mee en is niet alleen strijdvaardig, maar vooral dolgelukkig.
Sept. 2002.
Dhr. Arie Toet bridget nu mee na 12 jaar van blindheid.Zijn vriend leerde hem hoe hij via een koptelefoon naar een cassettebandje kan luisteren naar de kaarten die hij moet bieden en spelen. Een vriend of familielid houdt zijn kaarten vast en speelt deze bij op aanwijzing van dhr.Toet, die op dit moment 80 jaar is en door deze methode vele uitnodigingen ontvangt waar hij graag gevolg aan heeft gegeven.
Sept. 2003.
Kennismaking met bridgedocente mw. Rosien Pot, die haar medewerking aan het project toezegt en bereid is de bridgelessen per e-mail te gaan ontwikkelen.
29 Januari 2004.
Precies 10 jaar na de eerste les voor visueel gehandicapten vindt de eerste BRIDGELES PER E-MAIL plaats. Een primeur die door het ANP wordt gelanceerd en in vele kranten en radio werd overgenomen. Ook Belgie ging gelijktijdig van start met deze lessen.
Mei 2004.
De Blinden en Slechtziendenorganisatie de NVBS kondigt aan jaarlijks een drive te gaan organiseren om de Mau Cohentrofe ter ere van het 10 jarig bestaan van het bridgeproject voor/door visueel
gehandicapten. De eerste drive wordt gespeeld in het gebouw van de Ned. Bridgebond in Utrecht en georganiseerd door de NVBS,de NBB en de sponsors Henk Meijer en Marri Hendriks in aanwezigheid van mw. Erica Terpstra , Voorzitster van het Olympisch Comite en ex. staatssecretaris.
Op 29 januari 1994 startte de eerste les voor visueel
gehandicapten voor 40 cursisten, waarvan er acht blind waren en zestien slecht
zienden.
18 Juni 1994 werd een feestelijke einddrive gespeeld waar visueel gehandicapten
spelend met een goedziende partner tegen zienden speelden.
Vrijwel de gehele media was hierbij aanwezig, alsmede afgevaardigden van vele organisaties. Hierna
kwamen vele reacties los om dit project in heel Nederland op te zetten. Een
groot aantal docenten bleek bereid hun medewerking hieraan te geven.
Moeilijker was het om de doelgroep van visueel gehandicapten te bereiken. Van de ongeveer
400.000 mensen die in meer of mindere mate visueel gehandicapt zijn, zijn er slechts
50000 die lid zijn van een organisatie met deze handicap.
Zij krijgen maandelijks
hun nieuws thuis op cassettetape. En voor hen die via een
computer kunnen lezen staat het op nieuwsblaadjes.
De grootste groep, 350.000 is dus niet anders te bereiken
dan via de media en familie of vrienden die hen op de hoogte houden van
gebeurtenissen.
EN DAT BENT U EN IK NATUURLIJK !
Wij allen samen kunnen
hen de kans geven te integreren in onze ziende wereld.
HOE ? Door hun
mogelijkheden verder te vertellen.
De blindenorganisatie, de N.V.B.S., werkt hier
hard aan mee.
Jack Verheijen,
een van de eerste
slechtziende cursisten.
Nu in verenigings-
verband spelend.
U kunt ook een LINK maken naar deze home site. Diverse landen
deden dit reeds. U kunt zelf een drive (laten) organiseren of als sponsor
optreden.
NIEUWE EVOLUTIES
In 2001 zijn twee nieuwe methodes ontwikkeld waarvan de laatste spectaculair
genoemd mag worden. De eerste betreft het opnemen van een toernooi of drive op
cassette.
Dit werd gevonden door een vriend van een blinde man (85 jaar) die al
twaalf jaar niet meer kon zien en te oud was om alsnog Braille te gaan leren.
Dit werkt wel goed, doch men heeft er een zeer sterk geheugen voor nodig.
BRIDGELES PER EMAIL
De laatste ontwikkeling is bridgeles per email.
Tijden het wachten op antwoord van een bridge-organisatie die op vakantie was,
besloot ik een verzoek om bridge te kunnen leren aan een blinde vrouw (Kerry) op deze
wijze vast te gaan beginnen via email. Het was natuurlijk een probeersel.
Het
resultaat was verbluffend. Het gemak waarmee een les werd opgepikt deed niet
vermoeden dat men een blinde vrouw bridge aan het leren was. Zij werd zeer
enthousiast en zat steeds al naar een volgende les (email) uit te kijken.
Natuurlijk beschikte deze vrouw over een computer en een leesprogramma. Anders
was dit niet mogelijk. Het opende grote perspectieven !!
Wereldwijd kan men nu visueel gehandicapten bridge leren zonder noodzaak de woning te verlaten.
Zeker omdat cursussen in de avonduren voor diverse mensen een probleem kunnen zijn.
Deze kostte tevens weinig mankrachten en geld.
Een eenmalige opzet is
voldoende en in elke taal te doen. Iedere cursist kan zijn eigen tempo bepalen.
Overigens: Deze vrouw (Kerry) speelt nu regelmatig wedstrijden.
Eind januari 2004 wordt gestart met bridgelessen per email in
Nederland en België.
In de loop van het jaar hopen we dit uit te breiden naar diverse andere landen.
Aanmelden en of informatie kan via onderstaand email adres.
Mau Cohen.
Email : m.cohen@wxs.nl
